Logo PAŻP
PAŻP
A A A      
 
English version Kontakt    
zdjęcie pażp archiwalne zdjęcie pażp archiwalne zdjęcie pażp archiwalne zdjęcie pażp archiwalne zdjęcie pażp archiwalne zdjęcie pażp archiwalne zdjęcie pażp archiwalne zdjęcie pażp archiwalne zdjęcie pażp archiwalne zdjęcie pażp archiwalne zdjęcie pażp archiwalne zdjęcie pażp archiwalne zdjęcie pażp archiwalne zdjęcie pażp archiwalne

Logo CEF
O
Film o PAŻP
Film o Podziale Polskiej Przestrzeni Powietrznej
GNSS
Promocja zawodu KRL
Lataj z głową
lloyd_logo

Historia Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej

18 maja 1959 roku, na mocy Zarządzenia Ministra Komunikacji, zaczyna działalność Zarząd Ruchu Lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych. Pierwszym jego dyrektorem został Romuald Pawulski. Siedziba ZRLiLK znajdowała się przy ul.Grójeckiej 17 w Warszawie.

Po okresie działalności organizacyjnej, 1 września 1959 roku weszło w życie zarządzenie Ministra Komunikacji w sprawie nadania statutu Zarządowi. Datę tę przyjmuje się za datę utworzenia Zarządu Ruchu Lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych. Do zadań statutowych ZRLiLK należało między innymi:
- kierowanie i kontrola ruchu lotniczego odbywającego się w korytarzach powietrznych i nad lotniskami,
- nadzorowanie ruchu lotniczego poza przestrzenią kontrolowaną (tzw. ruch nadzorowany, odpowiednik dzisiejszego ruchu niekontrolowanego),
- zarządzanie komunikacyjnymi drogami lotniczymi i naziemnymi urządzeniami technicznymi tych dróg na obszarze PRL.

Wobec ograniczonych nakładów inwestycyjnych i limitów dewizowych, w pierwszej kolejności realizowano inwestycje w międzynarodowych drogach lotniczych w przestrzeni powietrznej PRL i na centralnym lotnisku Warszawa/Okęcie; ich zadaniem było spełnienie minimalnych wymagań Międzynarodowej Organizacji Lotnictwa Cywilnego /ICAO/. Pozostałe lotniska krajowe były wyposażane w zakresie ograniczonym, albo też nie wyposażano ich w ogóle. Na tak zwanych lotniskach współużytkowanych (lotnisko wojskowe udostępnione dla cywilnego ruchu lotniczego) piloci mieli do dyspozycji głównie wojskowe urządzenia nawigacyjne.

Z uwagi na wzrastający ruch lotniczy już w pierwszym roku swej działalności ZRLiLK podejmuje najpilniejsze działania:
- budowa radaru precyzyjnego podejścia (PAR) na Okęciu, radiolatarni VOR PNO, radaru dla kontroli zbliżania (SRE), budynku Centrum Kontroli Ruchu Lotniczego,
- adaptacja budynku portu w Rzeszowie na Ośrodek Szkolenia Kontrolerów Ruchu Lotniczego,
rozbudowa sieci łączności radiowej, telefonicznej i dalekopisowej.

Wśród wymienionych wcześniej przedsięwzięć ZRLiLK znalazło się także opracowywanie i wprowadzanie od początku licencji kontrolera ruchu lotniczego. Wiązało się to z planem szkolenia przyszłych kontrolerów. Na przełomie roku 1961/1962 po raz pierwszy w historii polskiego ruchu lotniczego czteroosobowa grupa pracowników Wydziału Ruchu została skierowana na szkolenie w zakresie kontroli ruchu lotniczego do szkoły AERO RADIOLIMITED w Anglii. Owymi pionierami byli: Ignacy Piotrowski i Ludwik Cybulski (kurs kontroli Zbliżania) oraz Bronisław Hułas i Henryk Kot (kurs kontroli Obszaru). Po powrocie absolwenci utworzyli pierwszy Zespół Instruktorów Ruchu Lotniczego, którego kierownikiem został Ignacy Piotrowski.

W roku 1962 uruchomiono radar PAR, w 1963 ośrodek w Rzeszowie, w 1964 oddano budynek CKRL (w stanie surowym); prace wykończeniowe trwały w nim aż do roku 1967.

W roku 1963 zorganizowano pierwszy kurs teoretyczny, w którym udział wzięło 20 osób. Jeszcze w tym samym roku przeprowadzono pierwszy kurs radarowy dla PAR, który prowadził - we współpracy z B. Hułasem i H. Kotem - przedstawiciel firmy Telefunken, Franz Lang. W kursie uczestniczyli: M. Dobrzyński, J. Chojnacki, M. Skolimowski i W. Matusiak, który w 1964 otrzymał pierwszą licencję kontrolera ruchu lotniczego w ZRLiLK.

W latach 1963-1964 opracowano nowy układ dróg lotniczych z 10 radiolatarniami typu VOR.

W lutym i marcu 1964 roku przeprowadzono pierwszy kurs szkolenia praktycznego w Ośrodku Szkolenia w Rzeszowie, w którym udział wzięli absolwenci szkolenia teoretycznego.

W latach 1964-1965 pracowano nad wyposażaniem nowego CKRL, firma
Telefunken instalowała radar SRE, firma Pye - sprzęt radiowy, a firma
Solartron przygotowywała się do instalowania symulatorów radarowych.
W tym też okresie rozpoczęto przygotowania do uruchomienia nie istniejącego dotychczas organu kontroli zbliżania. Po raz pierwszy zorganizowano kurs teoretyczny dla 12 oficerów wojskowych, którzy tworzyć mieli zręby wspólnego organu kontroli zbliżania w Warszawie.

W roku 1965 komisja egzaminacyjna wydała pierwsze licencje kontrolerów ruchu lotniczego, uprawniające do prowadzenia kontroli proceduralnej.

W latach 1966 i 1967 szkoleniem teoretycznym w Warszawie i praktycznym w Rzeszowie objęci zostali pozostali kandydaci na kontrolerów, celem było uruchomienie w 1968 roku jednolitego systemu kontroli ruchu lotniczego, spajającego wszystkie polskie centralne i lokalne organy ATC oraz organy państw ościennych.

W roku 1969 oddany został do użytku radar kontroli obszaru w Poznaniu.

W latach 60 ZRLiLK otrzymał wycofany z PLL "LOT" samolot Li-2. W maszynie tej, o rejestracji SP-LKE, potocznie nazywanej "papugą" (nazwa ta zresztą obowiązuje do dzisiaj), zamontowano zakupiony w USA elektroniczny sprzęt pomiarowy i używano go do sprawdzania i kalibracji pomocy radionawigacyjnych i radiolokacyjnych.
W okresie tym rozbudowywano i organizowano na lotniskach krajowych służby ruchu lotniczego.

W latach 1974 - 1975 ZRLiLK przejmuje do użytku radar kontroli obszaru AVIA BM. W Warszawie zainstalowano system podejścia według wskazań przyrządów ILS. Nadal instalowano nowe trasowe latarnie VOR.

W roku 1979 zakupiono w USA nowoczesny radar dla kontroli Zbliżania firmy Texax Instrument - ASR 8. Wysłużony Telefunken przez pewien czas był używany jako urządzenie zapasowe (używane m.in. w czasie konserwacji i awarii ASR-8).
W tym samym roku zmodernizowano stanowiska operacyjne w CKRL, zakupując odpowiednie urządzenia i aparaturę od francuskich firm SESA i Nardeaux. W kontroli obszaru wprowadzono tzw. "podgląd" z radaru ASR-8 obejmujący swym zasięgiem cały FIR na dużych wysokościach. Na stanowiskach pracy zainstalowano monitory obrazujące bieżące informacje o pogodzie i pracy urządzeń lotniskowych.
Od firmy Alcatel zakupiono automatyczną centralę stałej sieci łączności lotniczej (AFTN), której terminale łączą wszystkie służby ruchu lotniczego.
Z przyczyn oczywistych ruch lotniczy w początkach lat 80. drastycznie zmalał. Sytuacja ta zaczęła się zmieniać bardzo powoli od roku 1983.

Z początkiem lat 80 powstaje Związek Zawodowy Pracowników Służb Ruchu Lotniczego a następnie rejestruje się Stowarzyszenie Polskich Kontrolerów Ruchu Lotniczego "POLATCA".

W roku 1986 wymieniono radar kontroli obszaru w Poznaniu na nowszy typu AVIA BM, produkcji krajowej.

W roku 1987 przeniesiono przestarzały Ośrodek Szkolenia Kontrolerów Ruchu Lotniczego z Rzeszowa do nowo wybudowanego pawilonu na warszawskim Okęciu.

23.10.1987 roku, na podstawie Ustawy 185, dotychczasową działalność ZRLiLK przejęło Przedsiębiorstwo Państwowe "Porty Lotnicze". Od tej chwili PPL jest przedsiębiorstwem samodzielnym i samo finansującym.

W roku 1989, z powodu niskich płac, dużych zaniedbań technicznych, awaryjności sprzętu, kilkudziesięciu pracowników służb ruchu lotniczego odchodzi z Przedsiębiorstwa.

Stowarzyszenie Polskich Kontrolerów Ruchu Lotniczego "POLATCA" zostaje członkiem Międzynarodowej Federacji Stowarzyszeń Kontrolerów Ruchu Lotniczego "IFATCA".

W roku 1994 POLATCA organizuje, przy współudziale Ministerstwa Transportu, GILC, Krajowej Rady Lotnictwa i PPL pierwszą w historii naszego kraju Europejską Konferencję Stowarzyszeń Kontrolerów Ruchu Lotniczego. Na trwające trzy dni obrady przybywa 300 osób z 30 państw.

W roku 1997 pod auspicjami Stowarzyszenia POLATCA i Agencji Ruchu Lotniczego odbywa się I Światowy Zlot Polskich Kontrolerów Ruchu Lotniczego w Pułtusku. Na spotkanie przybywają wszyscy ci, którzy mogli spośród żyjących, rozsianych po całym świecie polskich kontrolerów. Gościem honorowym jest pan Franz Lang, ich pierwszy instruktor.

Agencja Ruchu Lotniczego

Lata 90. to okres stałego, sukcesywnego rozwoju przedsiębiorstwa, również w zakresie kontroli ruchu lotniczego. W wyniku rosnących zadań powstała konieczność wyodrębnienia w PPL struktur związanych z obsługą ruchu lotniczego.

W 1992 powstała w ramach PPL Agencja Ruchu Lotniczego. Agencja koncentruje swoją działalność na modernizacji i rozbudowie systemów ruchu lotniczego i nawigacyjnych a także na szkoleniu personelu i podnoszeniu jego kwalifikacji, Realizując decyzję Komitetu Spraw Obronnych Rady Ministrów z dnia 7 marca 1996r. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej w uzgodnieniu z Ministrem Obrony Narodowej Decyzją z dnia 31 lipca 1996r. powołał cywilno - wojskowy Zespół do Zorganizowania Jednolitego Systemu Zarządzania Ruchem Lotniczym.

W wyniku prac Zespołu powstał dokument zatytułowany "Koncepcja jednolitego systemu zarządzania ruchem lotniczym". Koncepcja opisuje szczegółowo zarządzanie przestrzenią powietrzną, zarządzanie przepływem ruchu lotniczego i służby ruchu lotniczego oraz ich współdziałanie z obroną powietrzną.

W wyniku zaakceptowania "Koncepcji" w lutym 1998r. podzespoły złożone ze specjalistów cywilnych i wojskowych przygotowały programy wykonawcze. Programy te zostały uzgodnione w maju 1999r. i przedstawione wraz z "Koncepcją" Ministrowi Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Ministrowi Obrony Narodowej. Po zatwierdzeniu programów Ministrowie wydali odpowiednie Decyzje polecające ich realizację.

W roku 1996 rozpoczyna się budowa Centrum Zarządzania Ruchem Lotniczym.
Znaczącym momentem w historii ARL było zakończenie 26 czerwca 1998, po 24 miesiącach budowy, nowego Centrum Zarządzania Ruchem Lotniczym.

Z dniem 1 kwietnia 2007r. na mocy Ustawy z dnia 8 grudnia 2006r. utworzona została Polska Agencja Żeglugi Powietrznej jako samodzielna jednostka wydzielona ze struktur Przedsiębiorstwa Państwowego "Porty Lotnicze".